Maria Żaboklicka-Budzichowa
Ur. 24.10.1924 w Warszawie, zm. 13.10.1977 w Warszawie, artystka malarka. Ukończyła Akademię Sztuk Pięknych w Krakowie (1950) w klasie prof. Zbigniewa Pronaszki. Pozostawiła po sobie setki prac: pejzaże (szczególnie miejskie), portrety, a przede wszystkim malarskie impresje na temat bliskich Jej dzieł literackich. Jej obrazy były prezentowane na 15 wystawach indywidualnych. Brała też udział w niezliczonych wystawach zbiorowych, niektórych była również współorganizatorem i komisarzem. Szczególne miejsce w jej dorobku zajmuje cykl 183 obrazów inspirowanych powieścią Bułhakowa „Mistrz i Małgorzata”.
Żaboklickiej-Budzichowej
na warszawskich Powązkach
„Po tym poznają,
żeście uczniami moimi,
jeśli miłość mieć będziecie jedni
ku drugim (J 13;35)”
Była aktywnym członkiem Oddziału Warszawskiego Związku Polskich Artystów Plastyków. Prace artystki znajdują się w zbiorach m.in. Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Mazowieckiego w Płocku i w licznych kolekcjach prywatnych w Polsce i za granicą.
Malarstwo było podstawową formą wypowiedzi artystki, uprawiała jednak również grafikę, tkaninę artystyczną, pisała również wiersze. Jedną z jej pasji było poszukiwanie związków między ludźmi z różnych środowisk twórczych, by skłonić ich do wspólnych rozważań o sztuce. Z malarskich przemyśleń, zainteresowań literackich i muzycznych Marii Żaboklickiej-Budzichowej narodziła się myśl wystawy „W stronę romantyzmu”, która towarzyszyła w roku 1970 Konkursowi Chopinowskiemu. W organizowanych przez nią nieformalnych spotkaniach uczestniczyli m.in. kompozytorzy Tadeusz Baird i Stefan Kisielewski, pisarz Andrzej Drawicz, aktorzy Aleksander Bardini i Jan Świderski, a z malarzy m.in. Stanisław Rodziński, Jacek Sienicki i Jacek Sempoliński.
Stanisław Rodziński, zmarły w 2021 roku artysta malarz, były rektor krakowskiej ASP, tak pisał o jej twórczości:
Cykl „Notatki z lektur” to „dzielenie się z tymi, którzy mieli te obrazy zobaczyć, swoją interpretacją literatury, swoistym tłumaczeniem literatury na malarstwo. To cykl, który mógł być namalowany tylko przez kogoś, kto czyta wnikliwie, uważnie, kto odszukuje w lekturach to, co pozwala mu na szczególną i niepowtarzalną przyjaźń z kimś, kto pisał kiedyś, czasem przed dziesiątkami lat.
Romantyzm Marii Żaboklickiej to nie reaktywowanie starych motywów i wzruszeń. To ponowne odkrycie klimatu i genezy romantycznego interpretowania natury. To również zobaczenie i odczucie romantyzmu jako wartości trwałej, jako formy przeżywania, dostrzegania trwałości dramatu, wyrazistości życia.
W ostatnich latach życia praktycznie cała twórczość artystki inspirowana jest dziełem Michaiła Bułhakowa „Mistrz i Małgorzata”. Jednak nie są to ilustracje do książki, ani próba przedstawienia postaci nakreślonych przez pisarza. Karolina Korcz, autorka wydanej w 2019 r. pracy „Cień Wolanda nad PRL. Mistrz i Małgorzata Michaiła Bułhakowa w Polsce w latach 1969-1989. Obecność. Recepcja. Odzew”: można przypuszczać, że w prozie Bułhakowa zafascynował ją aspekt aksjologiczny, trwałość pewnych prawd i zasad rządzących ludzkim losem. Prawda, Dobro, Piękno, niezmienność wartości w sztuce i życiu były dla niej szczególnie istotne”. Okładka książki Korcz jest reprodukcją jednego z obrazów Marii Żaboklickiej-Budzichowej.
